Beleggen in klimaat en energietransitie

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2022

JEROEN SCHREUR, ASSET MANAGEMENT APG
Rubriek: Beleggen
Geplaatst op 27-05-2022

Beleggen in klimaat en energietransitie

Naast dat pensioenfondsen alle deelnemers nu en in de toekomst een goed pensioen willen bieden, hebben pensioenfondsen ook steeds meer oog voor de wereld waarin deelnemers van hun pensioen kunnen genieten. Dit moet een leefbare wereld zijn. Dat kan door een duurzame portefeuille op te bouwen. En een die niet ten koste gaat van het rendement- en risicoprofiel van de portefeuille. Dat betekent ook dat ze in hun beleggingen keuzes moeten maken die bijdragen aan maatschappelijke ontwikkelingen die voor de deelnemers belangrijk zijn.

ABP maakt de keuze om een duurzame portefeuille op te bouwen vanuit de beleggingsovertuiging dat verantwoord en duurzaam beleggen niet ten koste gaat van het rendementen risicoprofiel van de portefeuille. Keuzes die worden gemaakt, zijn vastgelegd in het duurzaam en verantwoord beleggingsbeleid. Het beleid bestaat uit een visie, een ambitie en een strategie, inclusief concrete doelstellingen. Het behalen van deze doelen is uiteraard ook afhankelijk van externe factoren, zoals maatschappelijke ontwikkelingen, marktomstandigheden en ontwikkelingen op het gebied van overheidsbeleid.

De wereld is in transitie. Veranderingen vinden in een snel tempo plaats. Dit brengt kansen en uitdagingen voor beleggers met zich mee, zowel op gebied van rendement als op gebied van duurzaamheid. Hoe bedrijven reageren op de grote transities is van doorslaggevende invloed op hun vermogen om lange termijn waarde te creëren. Een van de grote transities waarop ABP de komende jaren met het beleggingsbeleid wil inspelen is klimaatverandering en de transitie naar nieuwe energieopwekking en duurzame energiebronnen.

Klimaatverandering gaat iedereen aan
De gevolgen van klimaatverandering zijn nu al zichtbaar en zullen in de toekomst toenemen. In het klimaatakkoord – waarbij de Nederlandse financiële sector, waaronder de meeste pensioenfondsen, zich vrijwillig heeft aangesloten – staat onder andere dat extra inzet nodig is om de negatieve gevolgen van klimaatverandering aan te pakken. Ook wordt erkend dat bedrijven en hun investeerders een grote rol hebben in het behalen van deze doelstellingen. In 2050 moet er volgens de afspraken die in 2015 in Parijs zijn gemaakt een klimaatneutrale wereldeconomie gerealiseerd zijn. Het is belangrijk dat de daarvoor benodigde omslag, de energietransitie, gebeurt op een verantwoorde en rechtvaardige wijze. Energie moet ook in de toekomst voor iedereen toegankelijk en betaalbaar blijven.

Energietransitie nieuw verdienmodel
Een klimaatneutrale economie biedt kansen voor het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen, het creëren van banen en het scheppen van investeringsmogelijkheden. Om al deze redenen is het van groot belang dat investeerders, zoals pensioenfondsen, bijdragen aan de financiering van de energietransitie. Ook vanuit risicoperspectief is het van belang dat pensioenfondsen bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Van bedrijven en sectoren die zich niet aanpassen aan de energietransitie of de structurele veranderingen die worden veroorzaakt door klimaatverandering, zal in de toekomst de verdiencapaciteit afnemen en de waarde dalen. Om de langetermijnvisie en ambitie voor 2030 te realiseren heeft ABP concrete doelen gesteld voor 2025. In 2025 zal ABP € 15 miljard beleggen in hernieuwbare, schone en betaalbare vormen van energie (SDG 7). Hierbij wordt ook naar beleggingen gezocht die oplossingen bieden voor een sociaal verantwoorde transitie, zoals bijvoorbeeld in bedrijven die eigen energieopwekking betaalbaar maken. We verwachten dat zich juist in de markt voor duurzame energie veel kansen voordoen voor het scheppen van nieuwe banen.

Een van de manieren om bij te dragen aan deze doelstelling is het ABP Nederlands Energie Transitiefonds (ANET). ABP heeft dit fonds in 2020 opgericht om te beleggen in bedrijven die zich inzetten voor de overgang naar duurzame energie in Nederland. Dit past eveneens bij de ‘best-effort’ inspanning die ABP wil leveren om bij te dragen aan de versterking van de duurzame economische structuur in Nederland. ANET is speciaal opgericht voor investeringen in relatief kleine en innovatieve projecten en bedrijven in Nederland die actief zijn in opwekking, opslag, distributie en optimaliseren van het gebruik van energie. Onderzoek laat zien dat juist veel kleinschalige investeringen noodzakelijk zijn om innovatie te stimuleren. ANET is dan ook een katalysator voor verandering.

Groeikapitaal nodig
Aan de ene kant verschaft ANET direct groeikapitaal aan bedrijven of projectfinanciering, nog vóór de ontwikkelingsfase van bedrijven dat het kapitaal van private equity-beleggers normaal gesproken aan bod komt. Aan de andere kant belegt ANET indirect – via een aantal gespecialiseerde managers – in bijvoorbeeld startups of slimme groene warmtenetten die een bijdrage leveren aan de Nederlandse energietransitie (zie kader). Hiermee laat ABP zien hoe het als pensioenfonds gericht impact kan maken op de energietransitie in Nederland. Deze impact-beleggingen zijn geprijsd voor het risico dat wordt gelopen en dragen – als de verwachtingen uitkomen – bij aan een goed pensioen. Iedere individuele belegging van ANET is klein, zeker in de context van het totale vermogen onder beheer van ABP. Niettemin is de impact die we met ANET in Nederland kunnen maken groot. Door onze beleggingen worden inmiddels wijken in Nederlandse steden van het aardgas gehaald, kunnen Nederlandse bedrijven groeien en werkgelegenheid creëren en bouwen we mee aan een bloeiend Nederlands ecosysteem voor innovatieve startups.

Samen kom je verder
ANET wordt beheerd door uitvoeringsorganisatie APG. Het voordeel hiervan is dat binnen APG heel veel specialisten werken op allerlei deelterreinen die voor het succesvolle beheer van ANET relevant zijn. APG onderhoudt bovendien intensieve contacten met universiteiten om op de hoogte te blijven over onderzoek naar bijvoorbeeld waterstoftoepassingen. Een andere belangrijke doelstelling van ANET is om kennis, kunde en ervaringen te delen en daarmee deel te zijn van het energietransitie ecosysteem. Want we zijn ervan overtuigd dat we samen de energietransitie moeten realiseren. Met behulp van ANET zorgt ABP voor een goed pensioen en dragen we bij een leefbare wereld. Sinds de oprichting van ANET in 2020 heeft het beheerteam zo’n 300 verschillende investeringsmogelijkheden beoordeeld, variërend van een idee op een powerpointpresentatie tot kleine zelfstandige winstgevende bedrijven die kapitaal zochten voor hun groeistrategie. In de meest veelbelovende mogelijkheden is belegd, in totaal een kleine € 100 miljoen. Het ANETmandaat is vooralsnog € 250 miljoen en ANET blijft op zoek naar aantrekkelijke investeringsmogelijkheden die bijdragen aan de energietransitie.

Asper/Dorothea
Via dit fonds wordt belegd in slimme groene warmtenetten in een viertal grote Nederlandse gemeenten, waardoor complete woonwijken van het aardgas af kunnen. Een warmtenet is een buizensysteem voor distributie van warm water voor het verwarmen van onder andere woningen en kantoren. Daarbij wordt gebruikgemaakt van diverse warmtebronnen, zoals geothermie (aardwarmte), zonnewarmte, restwarmte van fabrieken, warmtepompen en lokaal resthout en snoeiafval. Recent is een samenwerking aangegaan met een groot bestaand datacenter voor de levering van restwarmte in het gebied rondom luchthaven Schiphol. Door de restwarmte van datacenters te gebruiken is voor het verwarmen van gebouwen minder aardgas nodig, waardoor de CO2-uitstoot wordt verlaagd. En het helpt om de betaalbaarheid en leveringszekerheid van warmte te garanderen.

Net2Grid
Dit bedrijf levert technologie, op basis van kunstmatige intelligentie, aan bedrijven in de energiesector. Daarmee kunnen energieleveranciers en nutsbedrijven hun klanten direct inzicht bieden in hun actuele en toekomstige energieverbruik.

Rockstart
Dit fonds belegt in veelbelovende jonge bedrijven. Deze worden door Rockstart intensief begeleid en ondersteund met financiering, kennis en toegang tot relevante netwerken. Doel is dat de technologie die deze bedrijven ontwikkelen wordt opgeschaald, zodat die commercieel kan worden toegepast. Een van de bedrijven die Rockstart begin dit jaar heeft geselecteerd, is Soolutions. Dit bedrijf uit Abcoude helpt particulieren en bedrijven aan de perfecte thuislaadinstallatie voor hun elektrische voertuig en hun woonsituatie.