Fiduciair management in de praktijk

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 3 2018

ROB VAN DIJK, UITVOEREND BESTUURDER VERMOGENSBEHEER EN PETRA DE BRUIJN, ONAFHANKELIJK VOORZITTER BPF MEUBEL Rubriek: Beleggen
Geplaatst op 05-09-2018
Fiduciair management in de praktijk De wereld verandert en dus ook de ideeën rondom de taakverdeling binnen vermogensbeheer. Wanneer ben je als pensioenfondsbestuur voldoende in controle van je eigen beleggingscyclus? Wanneer heb je alle taken en verantwoordelijkheden naar behoren ingericht, verdeeld en gecontroleerd? Deze vragen hebben wij ons als het bestuur van Bpf Meubel het afgelopen jaar gesteld.

pdb

Bij Bpf Meubel waren de beleggingen ondergebracht in actieve fondsen met een multimanagerstructuur door een partij die ook fiduciair management en advies voor het fonds deed.
Bij de evaluatie vroegen wij ons af of alles in één hand ons wel de scherpte gaf die wij verwachten van een dergelijke partij? Wij hebben geconcludeerd dat dat niet het geval was. Een duidelijke scheiding van taken en verantwoordelijkheden, vooral van controle en uitvoering, was te prevaleren. Zeker in het licht van aangepaste investment beliefs die niet langer uitgaan van in feite actief beheer voor de beleggingen.

Structuur aanpassen
Wij zijn daarom de structuur gaan aanpassen waardoor het fonds en het beheer van de beleggingen weer toekomstbestendig en robuust zijn. En passen bij de langetermijnstrategie van het fonds. We zijn gestart met het heroverwegen van de totale cyclus van vermogensbeheer, afgezet tegen onze gewijzigde investmentbeliefs. Van actief, tenzij … naar passief, tenzij ... Makkelijk gezegd maar in feite een wijziging waar we een jaar voor hebben uitgetrokken om dit goed, verantwoord en samenhangend in de cyclus ingepast te krijgen. Wij vonden het vooral van belang de taakverdeling tussen de verschillende onderdelen en partijen strak in te richten gebaseerd op de beliefs van het fonds. Het inrichten van onafhankelijke controles op basis waarvan de advisering plaatsvindt. De noodzaak voor die scheiding neemt toe met de toename van de complexiteit. Temeer als het fonds objectief de eigen heroverwegingen wil maken van het, in het verleden gekozen, construct.

Taakverdeling
Voordat we gestart zijn met de search hebben we eerst gekeken welke taken en verantwoordelijkheden de nieuwe fiduciair adviseur zou gaan krijgen. Omdat je zaken gaat splitsen die voorheen bij een partij geïntegreerd waren, is het van groot belang om de taken en verantwoordelijkheden die elke partij in de toekomst zal krijgen vooraf duidelijk te schetsen. Niet in de laatste plaats om te zorgen dat je niet dubbel betaalt voor dezelfde dienst. Bpf Meubel heeft gekozen dit middels een Governance Matrix inzichtelijk te maken. In deze matrix zijn alle taken voor de verschillende partijen overzichtelijk weergegeven en worden verantwoordelijkheden duidelijk toebedeeld. Tijdens de implementatie van de nieuwe structuur helpt deze matrix ook met het vormgeven van SLA’s en dergelijke.

Na het vaststellen van de governance matrix hebben wij een pakket van eisen (PvE) samengesteld waarmee we de markt ingegaan zijn.
Dit PvE omvatte zaken zoals:
- Onafhankelijkheid.
- Kennis van de Nederlandse pensioenmarkt, dus in feite een Nederlandse partij of in ieder geval een kantoor in Nederland van voldoende omvang.
- Sterke IT-omgeving.
- De mogelijkheid om op Look-Through niveau te rapporteren en de risico’s in de portefeuille te aggregeren tot balans niveau. Dus de echte beleggingen in plaats van de benchmarks om het balansrisico-getal te berekenen.
- Verder was voor ons belangrijk dat de ‘mensen die het gaan doen’ goed in staat zijn om de boodschap over te brengen aan het bestuur. Gezien het omgekeerd gemengd model moeten de contactpersonen kunnen schakelen tussen communicatie op detailniveau met de UB-vermogensbeheerder en op strategische hoofdlijnen met het bestuur.
- Uiteraard waren voldoen aan het uitbestedingsbeleid van het fonds en de fee ook van belang tijdens de selectie.

Even een paar begrippen zoals wij die gehanteerd hebben:
Fiduciair management omvat het totaal. Dus uitvoering, beheer en advies en soms ook nog controle. Fiduciair advies is onafhankelijke advisering op vermogensbeheer om de aansluiting tussen strategisch beleggingsbeleid en het daadwerkelijk verdelen naar strategisch assetallocatie. Evaluatie en monitoring is je controle op het proces, vervolgens zorgt transparantie voor beter inzicht in kosten en het ESG-beleid.
Dit zijn onderwerpen waar je steeds vaker en gedetailleerder met je achterban over spreekt en verantwoording over aflegt. Dit betekent dus in onze optiek dat de fiduciair beheerder je niet óók kan adviseren. Winkelen bij een bepaalde organisatie levert producten uit die organisatie. Oftewel een BMW-verkoper zal nooit adviseren een Mercedes te kopen. Dat lijkt logisch maar op het gebied van vermogensbeheer lijken we dit in onze sector dan toch ooit wel te verwachten.

Datasystemen en analyse

In een constellatie waarbij het beheer en het advies hierover zijn gescheiden, is het cruciaal dat datasystemen op elkaar aansluiten. Zo kunnen echte analyses plaatsvinden op de onderliggende beleggingen en bijvoorbeeld off-benchmark posities. Want dat was immers je doel. Meer in- en doorzicht in de portefeuille. Aansluiting tussen de partijen zorgt voor snelheid en zorgvuldigheid van de rapportages. Dit is een harde eis in het selectietraject en wellicht nog steeds het meest uitdagende om in te regelen. Dus niet alleen het keuzeproces vraagt deskundige aandacht en begeleiding maar ook de implementatie, naast diepgaande analyses en gesprekken met alle partijen.

Verder is de basis voor je indexatie het overrendement dat je behaalt met je beleggingen. Een structurele out-performance kan hierbij veel verschil maken op de lange termijn. Echter het bestuur heeft een risico-houding afgesproken met sociale partners en die moet worden gerespecteerd. Dus is het van belang steeds weer te bezien waar de out-performance door wordt veroorzaakt. In welke categorieën je deze out-performance behaalt en of dit toeval is of structureel. Een andere vraag die je je daarbij moeten stellen is of er tegelijk risico’s zijn gelopen die we niet hadden willen lopen. En worden er instrumenten gebruikt die we niet toestaan in onze beleggingen. Of bijvoorbeeld leverage om die outperformance te behalen.

Conclusie

Je kunt stellen dat advisering op balansniveau steeds meer van belang wordt, om integraal de zaken kunnen bekijken (diversificatie-effect). Regelmatige evaluatie waarborgt betere aansluiting bij de risicohouding.
Onze tip: Chinese Walls blijken vaak in de praktijk Japans rijstpapier. Dus laat je niet verleiden door mooie structuren en goede uitleg over gescheiden verantwoordelijkheden maar trek je conclusie op basis van onafhankelijk advies en van je eigen waarneming.