Gedachten in tijden van corona

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 3 2020

LEEN MEIJAARD, Onafhankelijk adviseur en toezichthouder in de vermogens-, beheer- en pensioensector Rubriek: Beleggen
Geplaatst op 25-06-2020
Gedachten in tijden van corona Financiële markten hebben niets liever dan een goed draaiboek.
Maar een goed draaiboek bestaat niet in deze crisis.


Analisten proberen de mogelijke lengte en duur van de bear markt te voorspellen door deze te vergelijken met die uit het verleden. Meest voorkomend zijn de vergelijkingen met 1987, 2008 en 1929. Maar als de coronacrisis ons iets leert, is het dat deze zich op generlei wijze laat vergelijken met eerdere crises. De onvoorspelbaarheid van de gang van het virus maakt het allemaal koffiedik kijken. Er is geen vergelijkbaar equivalent van een pandemie in de moderne geschiedenis te vinden.

Modellen geven in deze situatie ook weinig houvast. Hoe veel mensen zijn besmet, immuun? Hoe verspreidt het virus zich, waardoor en hoe snel? Hoe lang liggen mensen op de IC? Modellen zijn gebaseerd op aannames. Modellen om het coronavirus te voorspellen berusten net als modellen om beurskoersen te voorspellen zelfs op heel veel aannames. Ik heb in de afgelopen maanden regelmatig met de modellenbouwers van het RIVM te doen gehad.

Sommigen grijpen het coronavirus aan om hun oude stokpaardjes weer te berijden (het basisinkomen, vermogensbelasting voor de rijken, het einde van de globalisering en de euro). Dat helpt ons allemaal niet verder. Deze crisis legt net als iedere crisis feilloos bloot wat toch al niet houdbaar was. Te veel zzp’ers, te veel goedkope vluchten, te hoge salarissen voor voetballers, te veel Nutella-winkels in Amsterdam, maar ook een pensioenstelsel dat niet meer van deze tijd is. Wat nodig is, zijn nieuwe ideeën, wendbaarheid en veerkracht. Daar hebben wij in Nederland best veel van, ook al zijn de economische en mentale gevolgen van deze crisis pittig en vragen zij veel van de solidariteit tussen generaties.

Heel bijzonder is tenslotte het dat deze crisis in eerste instantie niet om geld draait, maar om het leven zelf. Het leven moet winnen van het virus. De sociale isolatie maakt ook duidelijk hoezeer wij sociale wezens zijn. Hoe komen we hier dan uit? Door vrolijk en optimistisch te zijn, vindingrijk en empathisch en met nieuwe oplossingen te komen waar iedereen wat aan heeft. Dat is het draaiboek voor deze crisis.