Het prijskaartje van ‘America first’

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 4 2018

Leen Meijaard, onafhankelijk adviseur en toezichthouder in de vermogensbeheer- en pensioensector Rubriek: Beleggen
Geplaatst op 27-09-2018
Het prijskaartje van ‘America first’ ‘Politics don’t move markets’ luidt de beleggerswijsheid. ‘De beurs trekt zich niets aan van de politiek’.

Neem de opkomst van het populisme in Europa dat nu zelfs Duitsland niet ongemoeid laat. Neem de Brexit. Met nog ongeveer een half jaar te gaan, is er nog geen begin van een akkoord. Neem de handelsoorlog die Trump ontketend heeft. Na elke aankondiging van een nieuwe verhoging van de importtarieven, gaan de koersen op de Amerikaanse beurs omlaag, maar ze veren daarna weer net zo snel terug. Blijkbaar denken beleggers in Amerika dat de daadwerkelijke gevolgen van de nu afgekondigde handelsmaatregelen beperkt zullen zijn, dan wel dat op enig moment gezond verstand weer zal gaan overheersen. Of, ze denken dat Trump deze handelsoorlog gewoon gaat winnen. Zoals hij zelf zegt: ’Trade wars are easy to win’.

Het Amerikaanse bedrijfsleven leek aanvankelijk nog wel tegenwicht te bieden aan de uitspraken en het handelen van Trump. Maar nu lijkt het toch ook in Silicon Valley en op Wall Street vooral America first. Je kunt niet naar de gebeurtenissen van de afgelopen maanden kijken en volhouden dat er niets aan de hand is. Als de op een na grootste economie van Europa uit de Europese Unie vertrekt, als de grootste economie ter wereld zich terugtrekt uit internationale handelsverdragen en klimaatakkoorden, als ook in Europa populistische politici het voor het zeggen krijgen, heeft dit invloed op het consumentenvertrouwen en de winsten van het bedrijfsleven waar ook ter wereld. Maar financiële markten vinden het moeilijk hier een prijskaartje aan te hangen. Het geloof overheerst dat als economieën maar harder gaan groeien, de politiek ook wel weer zo zal worden als hij was.

Jarenlang vooruitkijken is voor een handelaar op de beurs niet interessant, maar voor Nederlandse pensioenfondsen met verplichtingen tot 50 jaar in de toekomst wel. Wij moeten aan de slag met de uitdagingen die op ons af komen op het gebied van artificiële intelligentie en robotisering, vergrijzing en zorgen over het klimaat. Maar het is goed om te realiseren dat we dat vooral zelf moeten doen en er niet langer op kunnen vertrouwen dat er zoals voorheen via onze op regels gebaseerde internationale samenwerkingsverbanden een oplossing wordt gevonden. Dat is al met al toch een mooie uitdaging.