Markten zijn ‘complacent’

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 4 2017

Leen Meijaard, Senior Advisor en Chairman van BlackRock Nederland. Hij schrijft deze column op persoonlijke titel. Rubriek: Beleggen
Geplaatst op 28-09-2017
Markten zijn ‘complacent’ De graadmeters voor de volatiliteit op Amerikaanse aandelen (VIX) en obligatiemarkt (MOVE) bevinden zich al een tijd lang op een van de laagste niveaus in de geschiedenis. Of je nu kijkt naar de politieke situatie (Trump, May, Brexit) of naar andere gebeurtenissen (Korea, Qatar), markten lijken momenteel nergens van wakker te liggen.

De Engelsen hebben hier een mooi woord voor: ‘complacent’ wat zich in het Nederlands slecht laat vertalen, maar zoiets betekent als zelfgenoegzaam, zelfvoldaan, zelfingenomen. Er lijkt geen wolkje aan de lucht. Met een synchroon herstel van de belangrijkste economieën in de wereld, lijkt het gevaar van deflatie voorlopig geweken. Centrale banken zijn langzaam bezig het monetaire beleid te verkrappen. Als hen dit zonder ongelukken zal lukken, hebben we in deze lange sinds 2009 opgaande cyclus waarschijnlijk nog een paar jaar te gaan. Vorig jaar dreigde de Chinese economie even te ontsporen, wat tot een korte maar heftige reactie op de beurzen leidde. Maar de Chinese regering lijkt nu voortgang te maken met schuldenafbouw en het aanpakken van speculatie op de onroerend-goedmarkt. Aandelenmarkten zijn aan de prijs en obligatiemarkten zelfs duur, maar er zijn nog weinig echte excessen zoals die zich op de piek van de vorige cyclus in 2007 voordeden.

Maar die extreme lage volatiliteit dan? Wijst die er niet op dat de markt kwetsbaar is voor onverwachte gebeurtenissen? Ik lees de laatste tijd steeds meer verhalen dat kijkend naar de historie lange perioden met een lage volatiiliteit eerder regel dan uitzondering waren. Dat maakt me dan weer ongerust. ‘Maar deze keer is het anders’ heb ik in dit vak al zo vaak gehoord. Om net als je denkt dat het deze keer echt anders is, er achter te komen dat dit toch niet het geval was. Hoe meer financiële markten de risico’s negeren, des te harder de klap uiteindelijk zal aankomen. Wat helpt zijn tussentijdse en ‘mid cycle’ correcties om de lucht uit de markt te halen. Maar ook die hebben we al een tijdje niet meer gehad. Wat dat betreft voelt het toch een beetje als stilte voor de storm.