Pensioenfondsen moeten hun rol lokale investeringsrol pakken

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 3 2022

Maurice van Tilburg - Managing Director Techleap.nl
Rubriek: Beleggen
Geplaatst op 13-07-2022


Het Nederlandse tech startup-ecosysteem is de afgelopen decennia in hoog tempo volwassen geworden, wat ervoor heeft ervoor gezorgd dat Nederlandse innovaties hun weg naar de markt hebben gevonden. Hoewel er relatief veel startups worden opgericht groeien zij in de meeste sectoren echter niet snel en ver genoeg door om wereldspelers te worden. Er zijn soms internationale successen, zoals betaalplatform Adyen en online supermarkt Picnic, maar hun groei wordt voornamelijk gefinancierd met buitenlands durfkapitaal. Nederlandse investeerders zijn tot nu toe terughoudend in het investeren van de groei van hun eigen techsector. Voor onze economie is het van groot belang dat hier verandering in komt, omdat internationaal is aangetoond dat bedrijven waar durfkapitaal in zit disproportioneel veel bijdragen aan economische productiviteit, onderzoek en werkgelegenheid vergeleken bij bedrijven zonder zulke investeringen.

Zo heeft in de Verenigde Staten (VS) het vergroten van de toekenning van pensioengeld aan durfkapitaal een enorm effect gehad op het succes van innovatieve bedrijven. Een recent internationaal vergelijkend onderzoek laat zien dat een verandering in het mandaat van Amerikaanse pensioenfondsen in de jaren ‘70, die investeringen vanuit pensioenfondsen in durfkapitaal mogelijk maakte, er voor gezorgd heeft dat er in de VS in een veel hoger tempo succesvolle en snel groeiende techbedrijven opgericht werden in vergelijking tot de andere G7-landen. Zonder deze extra durfkapitaal investeringen zou een groot deel van deze oprichting en groei niet tot stand zijn gekomen, en zou de VS op eenzelfde of lager niveau zitten als veel Europese landen als het gaat om het succes van innovatieve, jonge bedrijven.

Het suggereert dat een grotere toewijzing van pensioenfondsen aan durfkapitaal waarschijnlijk meer grote publieke technologiebedrijven in Nederland zal creëren dan het geval zou zijn als de status quo wordt gehandhaafd. Het financieren van deze bedrijven met Nederlands pensioengeld betekent dat een groot deel van de baten breed worden verdeeld over de Nederlandse samenleving, in plaats van de begunstigden van buitenlandse pensioenfondsen.

Veel geld beschikbaar, gemiste kansen
Ondanks het feit dat Nederlandse pensioenfondsen tot de grootste ter wereld behoren, wordt momenteel slechts 0,012% van alle investeringen van deze pensioenfondsen belegd in durfkapitaal. Dit percentage ligt veel lager dan het Europese gemiddelde, of landen als China en de Verenigde Staten. Uit onderzoek van Techleap.nl en de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP) blijkt dat Nederlandse en Europese pensioenfondsen met een toekenning van het equivalent van 20% van hun bestaande jaarlijkse private equity-allocatie aan durfkapitaal er €4 miljard beschikbaar zou komen. Hoewel een nog grotere toekenning aan durfkapitaal nog beter zou zijn, laat dit voorbeeld zien dat pensioenfondsen redelijk snel een groot effect op innovatie en groei kunnen hebben.

Overgaan tot actie
De eerste stap om dit te bereiken ligt bij de investment managers van pensioenfondsen. Zij kunnen deze inzichten onder de aandacht brengen van hun bestuurders en tijd vragen om te bestuderen hoe dergelijke investeringen bij kunnen dragen aan wat er terugkomt en aan investeringen in de Nederlandse technologie en toekomstige groei. Bestuurders moeten:
- Leren van pensioeninstellingen die dit soort investeringen al doen, zoals MN en APG
- Onderzoeken of ze een deel van hun private equity beschikbaar kunnen maken voor investeringen in durfkapitaal
- Kijken of er grotere fondsen zijn op Nederlands of Europees niveau waar ze in kunnen investeren

Om de rendementen van deze investeringen in binnenlandse bedrijven voor Nederland te behouden zouden pensioenfondsen een flink groter deel van hun geld kunnen beleggen in Nederlandse durfkapitaalfondsen. Met hun kapitaalinvestering kunnen innovatieve ondernemingen sneller en verder groeien, terwijl een groot deel van de rendementen heel Nederland ten goede komt in de vorm van investeringen die terugvloeien in onze lokale markt en pensioenuitkeringen. Het wordt tijd dat de pensioenfondsen hun belangrijke rol in de groei van de lokale economie gaan pakken.