Waarde van woorden

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 4 2020

FRANS GUNNINK, Quality Source Communications Rubriek: Communicatie
Geplaatst op 08-10-2020
Waarde van woorden Probeer je even te verplaatsen in een andere rol: die van werknemer. Je bent bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de groenteafdeling bij Albert Heijn of je werkt als docent op een basisschool. Je krijg bericht over je pensioen. Plotseling word je ‘deelnemer’ genoemd. Huh?

Normaal ben je dat in een sportwedstrijd, demonstratie of in een loterij. Maar pensioendeelnemer? Dat suggereert dat meedoen een keuze is geweest. Terwijl het bij jouw werkgever gewoon ‘part of the job’ is. Pensioen hoort er gewoon bij.

Zo zit de pensioenwereld vol jargon. Ondanks de serieuze en taaltechnisch vaak succesvolle pogingen om diezelfde ‘deelnemers’ in begrijpelijke taal uit te leggen wat er voor hen, met hun geld (pardon: ‘afdracht’) gedaan wordt. En wat dat in de toekomst kan opleveren. We hebben het dan over de ‘pensioenuitkering’. Een woord dat klinkt alsof het gaat om een vorm van steun.

Pensioenfondsen doen oprechte pogingen én behalen successen om die laatste schakel in de pensioencommunicatie naar de ultimate beneficiaries te vereenvoudigen. Het valt mij op, als relatieve nieuwkomer in de ‘inner circle’, dat de sector nog volop jargon gebruikt. Waarom trekken we de lessen die zijn geleerd in de vereenvoudiging van dat wat je je ‘deelnemers’ vertelt, niet door in alle communicatie? En dan op alle terreinen, inclusief berichtgeving naar de media? ‘Premie’ geeft het idee dat je iets extra’s krijgt, terwijl je juist moet betalen. Om over ‘korting’ maar niet te spreken. Misschien is ‘pensioenbijdrage’ en ‘pensioenverlaging’ wel veel duidelijker.

En dan de deelnemers. We willen een grotere betrokkenheid, waarom noemen we ze dan niet gewoon ‘mede-eigenaar van het pensioenfonds’. En dat rare woord ‘dekkingsgraad’. Voor ongeoefende oren hoort dat woord thuis bij een KI-instituut en de prestaties van een stier. Wat maken we daarvan? Gelukkig hoeven we ons daarover in het nieuwe stelsel niet zoveel zorgen meer te maken.