Europa: Bedreiging of toch een kans?

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 3 2019

JACQUELINE LOMMEN, Pensioen Strateeg State Street Rubriek: Internationaal
Geplaatst op 04-07-2019
Europa: Bedreiging of toch een kans? Een Nederlandse politicus gebruikte deze tegenstelling een aantal jaren geleden in Kamervragen. Een polariserende en populistische formulering, maar niettemin een wezenlijke vraag. Het bepaalt onze grondhouding indien EU-initiatieven raken aan de Nederlandse pensioenwetgeving of bredere ontwikkelingen in de sector. Staan we in principe open voor Europa of zijn we bij voorbaat tegen? Mijn afdronk is dat de Nederlandse pensioensector de laatste tijd meer neigt naar de houding ‘Europa is een bedreiging’. Missen we kansen?

Een pregnant voorbeeld is de recente invoering van de PEPP. Een EU-initiatief om derdepijlerpensioensparen te faciliteren voor de vergrijzende Europese bevolking. Het best vergelijkbaar met een Europese banksparenwet. Brussel ontwikkelde gestandaardiseerde productvereisten, sterke consumentenbescherming en een soort keurmerk. Hierdoor kan pensioensparen met goede kwaliteit en tegelijkertijd lage kosten makkelijker een weg vinden naar meer mensen. Nederland stemde tegen, vooral ingegeven door binnenlandse politieke afwegingen. Echt waar! Terwijl alle Nederlandse vereisten in het wetsvoorstel waren gehonoreerd. Onze stem tegen was een uitzondering en had dus geen effect. Dat wisten we vooraf. Een ander pregnant voorbeeld is de Nederlandse reactie op grensoverschrijdende pensioenfondsen. Ze worden in de Nederlandse pensioensector veelal weggezet als een onwenselijke ‘België-route’. Recentelijk heeft Nederland ook eenzijdig de eisen verzwaard om zo grensoverschrijdende pensioenfondsen te ontmoedigen, via extra goedkeuringsvereisten en informatievoorschriften. Een inbreukprocedure vanuit de EU jegens Nederland over ons afroepend. Klachten vanuit de sector over de nieuwe Nederlandse obstakels liggen al bij de Europese autoriteiten.

Waarom gebruiken we de PEPP niet als een kosten-efficiënt en kwalitatief hoogwaardig product voor aanvullend pensioensparen voor al die mensen die in het reguliere pensioenstelsel hiaten hebben opgelopen? En om pensioenopbouw voor zzp’ers vorm te geven?
Waarom faciliteren we niet actiever dat grensoverschrijdende pensioenfondsen en -instellingen in Nederland worden opgericht, gebruikmakend van onze diepe pensioenkennis en -ervaring? Natuurlijk raken Europese initiatieven aan gevestigde belangen van partijen in de Nederlandse pensioensector en zijn daarmee bedreigend. Natuurlijk biedt Europa nieuwe mogelijkheden aan nieuwe partijen en innoverende pensioenuitvoerders, die actief inspringen op nieuwe behoeften van werkenden en ondernemingen en op internationalisering en Fintech. Waarom zijn we dan zo Euro-sceptisch? De afweging kan juist daarom toch ook andersom uitvallen. Laten we onze sceptische grondhouding nog eens goed tegen het licht houden en de kansen die Europa biedt vaker aangrijpen.