The best of two worlds

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 3 2020

JACQUELINE LOMMEN, Pensioen Strateeg State Street Rubriek: Internationaal
Geplaatst op 09-07-2020
The best of two worlds Niet alleen in Nederland staan baanbrekende pensioenhervormingen op stapel. Wat het Pensioenakkoord is voor Nederland, is bijvoorbeeld de SECURE Act voor de Verenigde Staten. In december 2019 werd daar een compromis bereikt over een breed pakket maatregelen, na 15 lange jaren overleg. De implementatie wordt over meerdere jaren gespreid. Houdbaarheid van het stelsel, vergrijzing en de veranderende arbeidsmarkt vormen de drijfveer. Dat klinkt ons allemaal niet onbekend in de oren.

De Amerikaanse hervormingen bestaan uit vijf onderdelen. Ten eerste, schaalvergroting en consolidatie door het toestaan van multi-employer pensioenfondsen. Ten tweede, verruiming van de reikwijdte van het stelsel door invoering van een verplichtend auto-enrolment systeem en opneming van tijdelijke werkers. Ten derde, hogere premie-inleg via verhoging van het fiscale premieplafond en faciliteren van zelf bijsparen. Ten vierde, stimuleren van levenslange uitkeringen in premieregelingen, zodat mensen hun besparingen niet meer outlive. Tenslotte, vernieuwde benefit statements met projecties van verwachte uitkeringen via verplichte standaardrekenparameters.

Als ik deze maatregelen bekijk – en dat zal bij u niet anders zijn – denk ik: “Lopen wij in Nederland nu zo voorop, of loopt de VS zo achter?” Maar tegelijkertijd denk ik ook: “Hebben wij wellicht ergens een blinde vlek en zien we het goede in het Amerikaanse stelsel over het hoofd?”

De VS en Nederland bewegen vanuit het tegenovergestelde einde van het spectrum. De VS vanuit een pensioenstelsel gebaseerd op eigen verantwoordelijkheid en individualisme met veelal premieregelingen. Vooroplopend op terreinen zoals flexibiliteit, betaalbaarheid, begrijpelijkheid en waardering voor pensioenvoorzieningen. Maar ook resulterend in oudedagsarmoede en verschil tussen arm en rijk. Nederland is geworteld in paternalisme, verplichtingen, collectiviteit en solidariteit met van oudsher uitkeringsregelingen. Dit heeft geleid tot lage oudedagsarmoede en meer gelijkheid. Maar ook tot weinig flexibiliteit, veel complexiteit, een laag pensioenbewustzijn en weinig vertrouwen en waardering voor de pensioenvoorzieningen. Beide stelsels blijken hun plussen en minnen te hebben en zijn niet langer houdbaar.

Beide bewegen nu via de hervormingen naar het midden van het spectrum. Een combinatie van het goede uit beide werelden. Een begrijpelijke, flexibele en betaalbare premieregeling met tegelijkertijd collectieve, solidaire en verplichtende elementen.