FinTech en beleggen

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 1 2020

THIERRY ROZIER, SENIOR INVESTMENT CONSULTANT AON Rubriek: Nieuwe ontwikkelingen
Geplaatst op 24-12-2019
FinTech en beleggen Het stijgende aantal internet- en smartphonegebruikers en de nasleep van de financiële crisis hebben geleid tot de digitalisering van veel financiële producten en de snelle opkomst van FinTech. FinTech past in de tijd van individualisering, transparantie, keuzevrijheid en continue beschikbaarheid van informatie. Maar wat is nu eigenlijk FinTech? FinTech is de plek waar financiële diensten en technologie samen komen. Ze maken gebruik van de modernste technologie en de organisaties zijn zeer wendbaar.

De bedrijven die FinTech-oplossingen bieden, hebben meestal één ding gemeen dat hun een voorsprong geeft op hun oudere concurrenten: ze maken gebruik van de modernste technologie en de organisaties zijn zeer wendbaar. Deze bedrijven schudden inmiddels industrieën over de hele wereld wakker en zetten druk op traditionele zwaargewichten in een industrie om zich aan te passen of samen te werken. Dit geldt ook voor de wereld van beleggen en vermogensbeheer waar de verwachting van klanten groeit, maar de vergoeding voor het beheer en de marges onder druk staan.

Welkome oplossing
FinTech-bedrijven bieden een welkome oplossing voor vermogensbeheerders om door gebruik te maken van de nieuwste financiële technologieën hun processen te stroomlijnen en nieuwe mogelijkheden te ontwikkelen voor portefeuillebeheer en communicatie. Een voorbeeld hiervan is het verrijken van de bestaande rapportages met data op het gebied van maatschappelijk verantwoord beleggen. Er worden verschillende technieken gebruikt in de oplossingen die worden aangeboden door FinTech-bedrijven. Vaak genoemde voorbeelden die grote invloed op vermogensbeheer zullen hebben zijn big data, kunstmatige intelligentie en blockchain.

- Big data is inmiddels een containerbegrip geworden voor het verzamelen van zoveel mogelijk data en het vinden van allerlei verbanden door middel van data-analyse. Eigenlijk niets nieuws voor de beleggingswereld, echter door de vooruitgang in rekenkracht en opslagtechniek in combinatie met moderne analysemethoden zoals kunstmatige intelligentie, worden data waardevolle informatie.
- Kunstmatige intelligentie wordt gebruikt om complexe relaties tussen input en output te modelleren of om patronen in gegevens te vinden. Dit kan vermogensbeheerders helpen bij portefeuillebeheer, risicomanagement, compliance en het verbeteren van de operationele efficiency van front- to backoffice. Vermogensbeheerders zijn inmiddels op tal van terreinen actief om kennis op te doen of innovatieslagen te maken. Robo-advies is hier bijvoorbeeld een uitvloeisel van om voor klanten op basis van algoritmes automatisch een beleggingsportefeuille te beheren en te optimaliseren zonder tussenkomst van een menselijke adviseur en/of beheerder.
- Blockchain is een technologie die niet alleen van invloed zal zijn op vermogensbeheer, maar de gehele financiële sector flink zal veranderen. Blockchain is oorspronkelijk de datastructuur achter Bitcoin. De blockchain is een decentrale en open structuur. Dit wil zeggen dat er niet één instantie of bedrijf eigenaar van data is, een gedistribueerde database. Het is een zogenaamd peer-to-peer netwerk waar alle deelnemers van het netwerk samen het eigendom gelijk verdelen. Traditioneel wordt tussen de verschillende systemen een intermediair geplaatst die voor voldoende vertrouwen en controle zorgt, zodat een transactie goed kan plaatsvinden. Dit maakt transacties duur, langzaam en ook fraudegevoelig. Met Blockchain is dat niet meer nodig, betalingen en effectentransacties kunnen direct tussen kopers en verkopers worden afgewikkeld.

Minder complex en goedkoper
Blockchain kent inmiddels vele toepassingen die niet altijd even goed zichtbaar zijn, omdat ze zich richten op de processen binnen de vermogensbeheerder of op de aansluitingen met andere partijen zoals banken, bewaarbedrijven en beurzen. Het wordt zichtbaar als we merken dat processen beduidend versnellen zoals het leveren van onderpand voor centraal geclearde rentederivaten dat binnen de dag moet plaatsvinden. Achter de schermen zorgt blockchaintechnologie dat alle partijen in de keten de juiste infrastructuur hebben om dit realiseren.

Daarnaast openen verschillende effectenbeurzen nieuwe trading platforms voor private equity en debt, om vraag en aanbod bijeen te brengen, waardoor de liquiditeit en de transparantie in deze markten wordt vergroot. Deze platforms vormen gelijk een springplank naar markten voor ETF en ander beleggingsfondsen.

Blockchaintoepassingen hebben voor bedrijven, beleggers en vermogensbeheerders het hele proces van stemmen- en proxy voting op aandeelhoudersvergaderingen minder complex en goedkoper gemaakt. In China diende elke transactie binnen 4 uur gesettled te zijn. Door de verschillende tijdzones tussen Chinese en internationale beleggers was dit een enorme uitdaging. Op de beurs van Hong Kong is dat inmiddels opgelost met directe settlement dat door het gebruik van blockchain mogelijk wordt.

Voordelen en risico’s
Van deze nieuwe technologieën kunnen ook pensioenfondsbestuurders profiteren waar het om transparantie op minder liquide markten, nieuwe rapportagemogelijkheden en efficiëntere processen gaat, die uiteindelijk tot lagere vermogensbeheerkosten leiden voor het pensioenfonds. Naast voordelen zal dit direct nieuwe risico’s en risicobeheersingsvraagstukken met zich meebrengen. FinTech-bedrijven zijn gevoelig voor cybersecurity risico’s, cyber attacks en discontinuïteitsrisico. De pensioenfondsen en de beleggers zijn daarnaast gebaat bij dataprotectie en maatregelen tegen verlies van data en privacy. Daarnaast zal wetgeving zich continu moeten ontwikkelen om de juridische risico’s te beheersen.

Conclusie
We bevinden ons nog in een vroeg stadium van de echte FinTech, omdat de toekomstige impact van big data, kunstmatige intelligentie en blockchain nog niet eens kan worden geschat. Pensioenfondsbestuurders zullen zich ook moeten verdiepen in deze nieuwe technologieën om niet alleen de mogelijkheden, maar ook de risico’s hiervan te kunnen inschatten wanneer vermogensbeheerders deze technologie gaan inpassen op cruciale processen. Elk jaar graven de technologiebedrijven dieper in de waardeketen van de financiële dienstverlening. FinTech-bedrijven zijn onmisbaar voor de digitalisering van de financiële sector.