Review 'De meeste mensen deugen'

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2020

ARNOUT KORTEWEG, BESTUURDER/TOEZICHTHOUDER, DIRECTEUR LAKOR HOLDING B.V. Rubriek: PFG (Pension Fund Governance)
Geplaatst op 07-05-2020
Review 'De meeste mensen deugen' ‘De meeste mensen deugen’ van auteur en spraakmaker Rutger Bregman. Ik heb het boek tijdens de kerstperiode gelezen. Als belangstellend lezer van PBM Magazine ga ik u niet vermoeien met een uitgebreide samenvatting van dit interessante boek. Wel wil ik graag de learnings voor een pensioenfondsbestuurder met u delen. Het boek, zoals de titel al doet vermoeden, geeft aanknopingspunten (leefregels) die ook te herleiden zijn naar het gedrag als bestuurder.

Dit geldt zowel voor de bestuursleden als voor de toezichthoudende gremia binnen het fonds en dan met name in de onderlinge verhoudingen. De zogenaamde boardroom dynamics!

Deze leefregels worden door de auteur overzichtelijk samengevat vanaf pag. 456:
- Bij twijfel, ga uit van het goede. Bij mijn vroegere werkgever Hewitt hanteerden wij dit adagium Benefit of the doubt (voordeel van de twijfel). Je bent associate van Hewitt dus moet je uit het goede hout gesneden zijn, anders was je niet aangenomen.
- Denk in win-winscenario’s. Vergeving als voorbeeld van een goede deal, waar beide partijen voordeel van kunnen hebben. In het pensioenfonds jargon zou ik daar win-winwin- scenario van willen maken, aangezien wij vaak in een driepartijenmodel (bestuur, toezichthouders en werkgever of deelnemers) streven naar adequate governance en belangenafweging.
- Verbeter de wereld, stel een vraag. Vermijd aannames. Probeer voor jezelf vast te stellen of je beeld klopt. Dit houdt verband met het ‘uitstellen van een oordeel’. Of, zoals de auteur aangeeft, dat empathie een slechte leidraad kan vormen. “Wij voelen niet altijd goed aan wat de ander wil!”. Denk aan bestuurders die meningen ventileren zonder zich te vergewissen van de juistheid of relevantie van hun veronderstellingen. Zelfs bestuurders van commerciële partijen stappen soms met hetzelfde – niet professionele – gemak in een zelfgecreëerde valkuil. Bijzonder: onbewust onbekwaam.
- Temper je empathie, train je compassie. Kost minder energie dan empathie en is vaak beter op z’n plaats. Het adagium van de jaren ‘10 waarbij wordt gestreefd naar meer EQ, is inmiddels achterhaald en ‘old school’. CQ wordt dan de nieuwe stijl.
- Probeer de ander te begrijpen, ook als je geen begrip hebt. Geheel in lijn met bovenstaande en een voorbeeld voor velen die hun ‘oordeel’ niet kunnen uitstellen. Ik adviseer om het eens te proberen of volg een Comenius-leergang.
- Heb je naasten lief, gelijk ook anderen… Behoeft geen toelichting en is in analogie met de bijbelse versie. Bedenk echter dat dit ook voor ‘anderen’ geldt. Wij zijn volgens de auteur geneigd om meer te geven om mensen die op ons lijken. In het kader van diversity in de boardroom, moeten wij ons hier bewust van zijn. Iedereen verdient respect en om gehoord te worden.
- Vermijd het nieuws. Nieuws is gebaseerd op uitzonderingen en generalisaties. Het genereert vaak een negatieve bias. Kan ook relevant zijn voor ons in de stroom van (beurs)sentimenten en rapportages. Bedenk dat strategie altijd gaat over ‘de lange termijn’ en het best gevoed wordt door achtergronden, inzicht en kennis en niet door de waan van de dag.
- Steek een hand uit naar je grootste vijand. In pensioenland hebben wij geen vijanden, zult u denken. Het gaat om het cynisme van het type ‘wereldverbeteraar’, dat vooral bezig is met het eigen imago. Type haantje de voorste, de slimste willen zijn en de loef af steken. Omdenken helpt in dit verband ook, anders kijken naar hetzelfde en niet laten leiden door cynisme. Hoe leuk dat af en toe ook kan zijn.
- Schaam je niet voor het goede. Toon lef, ook op de momenten dat andere meningen geuit worden. ‘Iedere goede daad is een steen in de vijver’ en ‘vriendelijkheid is besmettelijk’. Simpele uitingen van goedheid leiden vaak tot verrassing en ontroering.
- Wees realistisch. Dat is de belangrijkste leefregel volgens Rutger.

“Cynici en zwartkijkers kunnen inpakken”, aldus één van de commentaren. “Het boek herschrijft niet alleen de geschiedenis, maar werpt ook nieuw licht op onze toekomst. Een fascinerend boek dat je meesleept”. De 10 leefregels en de gehanteerde schrijfstijl worden niet door iedereen gewaardeerd, maar dat is dan weer het ironische van de cynische (naast overwegend lovende) commentaren!

Veel leesplezier.