Uitvoerbaarheidsanalyse onderbouwt keuzes

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2022

GERRIT ALBLAS, LEAD CONSULTANT PENSIOENEN FERM-IN-PENSIOENEN, ONDERDEEL VAN DE QUORATIO GROEP
Rubriek: Stelsel
Geplaatst op 09-06-2022

Uitvoerbaarheidsanalyse onderbouwt keuzes

Veel pensioenregelingen worden opgetuigd met extra’s, nuances en uitzonderingen. Dat lijkt prettig voor de deelnemers, maar hoe zit het met de uitvoerbaarheid? Complexe regelingen zijn duurder om uit te voeren en foutgevoeliger. Zo heeft onderzoek van Baron & Leuvensteijn (2019) bijvoorbeeld aangetoond dat pensioenregelingen die meer tekst bevatten, correleren met hogere administratiekosten. Tevens zijn overgangen naar een andere uitvoerder, administratiesysteem of nieuwe pensioenregeling moeizamer, tijdrovender en kostbaarder bij complexe regelingen. Hetzelfde geldt voor waardeoverdrachten.

Een referentie om regelingen tegen af te zetten ontbreekt. Er is geen manier om na te gaan of bepaalde gewenste of noodzakelijke veranderingen wel uitvoerbaar zijn. De behoefte aan een analysetool wordt sterker. Ferm-in- Pensioenen heeft als eerste zo’n uitvoerbaarheidsanalyse ontwikkeld.

Uitvoerbaarheidsanalyse
DNB verlangt van pensioenfondsen dat zij toekomstbestendig zijn, de governance versterken, operationele risico's beperken en de uitvoering beheersbaar houden. Voor een bestuur zelf is uitvoerbaarheid belangrijk om ‘in control’ te zijn, strategische flexibiliteit te hebben en werkgevers en deelnemers minder te belasten met hoge kosten. Verder geeft de uitvoerbaarheid van een regeling houvast bij gesprekken tussen pensioenfondsen en sociale partners over de keuzes voor een nieuw pensioencontract en de regelingen daarbinnen en het overgangstraject dat daarbij hoort.

Hoe complex is de regeling
De uitvoerbaarheidsanalyse is een hulpmiddel voor pensioenfondsbestuurders om betere beslissingen over een pensioenregeling te maken, waarbij rekening wordt gehouden met de uitvoerbaarheid, financiering en communicatie. Voor de pensioenuitvoerder betekent de uitvoerbaarheidsanalyse een manier om de kosten voor de uitvoering van de regeling duidelijker en transparanter te onderbouwen.

Het meetinstrument geeft een score aan één of meerdere pensioenregelingen van een pensioenfonds. De complexiteit van de regelingen wordt afgezet tegen een objectieve hypothetische basisregeling. Met de waardering kunnen huidige en nieuwe regelingen evenals regelingen van peers op objectieve manier met elkaar vergeleken worden. De score kwantificeert de mate van complexiteit en geeft aan welke eigenschappen van een regeling daar verantwoordelijk voor zijn. Deze score is opgebouwd uit een analyse van:
- De opbouw van de pensioenregeling.
- De voorwaarden die eraan gekoppeld zijn.
- Hoe eenvoudig/complex het verkrijgen van informatie is die voor de uitvoering nodig is.

In de eerste analyse zijn uit meer dan 200 pensioenregelingen zo’n 40 meest voorkomende aspecten geïdentificeerd die impact hebben op de complexiteit van de uitvoering. Hierbij is gekeken naar DB-regelingen aan de ene kant en DC-regelingen aan de andere kant. De geïdentificeerde aspecten hebben onder andere betrekking op de aanwezigheid en opzet van excedentregelingen, ANW- en WIA-aanvullingen, flexibiliseringsopties voor de deelnemers, salariscomponenten die binnen de pensioengrondslag vallen, de vormgeving van het nabestaandenpensioen en de verdeling van premies.

Analyse uitvoerbaarheid
De uitvoerbaarheid wordt per onderdeel van een pensioenregeling concreet gemaakt. Met de uitkomst van de analyse hebben bestuurders inzicht in de uitvoerbaarheid afgezet tegen de standaardregeling. Dit geeft hen handvatten in de gesprekken met de uitvoerder van de pensioenregeling. Daarnaast helpt het bestuurders om sociale partners te adviseren wanneer de regelingen, als gevolg van het pensioenakkoord, zijn gewijzigd. Welke wijzigingen zouden tot een onevenredige verzwaring van de uitvoering leiden, met bijbehorende verhoging van de uitvoeringskosten? Het is in het belang van alle stakeholders om dit inzicht tijdig te hebben.

Pensioenfonds Vervoer helpt bij het verder ontwikkelen van de uitvoerbaarheidsanalyse en is de eerste gebruiker. Er is gekeken naar het referentiemodel om te zien naar welke componenten er moet worden gekeken. Daarbij gaat het om input, verwerking en output. Rob van Gennip, Pensioenmanager bij Pensioenfonds Vervoer: “De nieuwe pensioenwet levert uitdagingen maar ook kansen op. Je wilt weten of een bepaalde aanpassing een eenvoudiger of complexere regeling oplevert, ten opzichte van een eerdere of standaardregeling. Daarbij kijk je naar hoe eenvoudig de benodigde informatie te verkrijgen is, of die input goed te verwerken is en of de output te realiseren en te communiceren valt. Die drie elementen zijn van belang om het inzichtelijk te maken.”

Van Gennip: “DNB daagt pensioenfondsen uit om geregeld na te gaan of regelingen niet beter, goedkoper of eenvoudiger kunnen. Dan kun je kijken naar allerlei oplossingen. Er is voldoende voorhanden, maar de vraag is of zo’n oplossing zoden aan de dijk zet en het uitvoerbaar is. Daarvoor is een standaard referentiemodel nodig en de uitvoerbaarheidsanalyse lijkt hier een antwoord op te hebben. Ook in het kader van de nieuwe pensioenregeling is onze reflex dat we vaak direct beginnen met rekenen, maar vaak is het logischer om eerst te bekijken wat de wensen zijn, die vorm te geven en dan te bekijken of het uitvoerbaar is. Met de nieuwe regels in combinatie met deze uitvoerbaarheidsanalyse verwacht ik dat meer fondsen op deze aanpak zullen overstappen.”