Toegankelijk door een maatpak

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 2 2020

JEANNETTE CAPEL, beleidsmedewerker DNB Rubriek: Toezicht
Geplaatst op 23-04-2020
Toegankelijk door een maatpak Draagt u een maatpak? Mannen en vrouwen in maatpak vinden we vaak professioneel maar wel arrogant. Formele kleren scheppen sociale afstand. Een werknemer in zijn gewone kloffie hebben we professioneel minder hoog zitten. Maar die vinden we wel weer toegankelijk en in sociaal opzicht dichtbij ons staan. Maatwerk associëren we dus niet gauw met toegankelijkheid en het verkleinen van sociale afstanden.

Binnen het pensioendomein kan maatwerk de afstanden tussen groepen juist wel overbruggen. Neem maatwerk in het beleggingsbeleid. Nu beleggen pensioenfondsen meestal voor iedereen hetzelfde. Dat is gek. Een 20-jarige met nog een hele loopbaan voor zich kan meer beleggingsrisico’s dragen dan de 65-jarige die bijna met pensioen gaat of de 45-jarige halverwege zijn loopbaan. Door maatwerk krijgt iedereen toegang tot een stabieler pensioen, waardoor we als maatschappij een leuke welvaartswinst boeken. Spanningen tussen generaties nemen af, elke generatie krijgt het risico dat het beste bij hem past.

Ook bij de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel kunnen we door berekeningen ‘op maat’ bruggen tussen deelnemers slaan. Zonder compensatie kent de transitie winnaars en verliezers. Voor 45-jarigen, die tot nu toe relatief veel betaalden voor hun pensioenopbouw en juist zouden gaan profiteren, pakt het afschaffen van de doorsneesystematiek vaak nadelig uit. Voor 25-jarigen is het vaak juist goed nieuws. Alleen met op verschillende groepen toegesneden berekeningen kunnen fondsen deze herverdelingseffecten voor hun populatie nauwkeurig in kaart brengen. Zo weten we precies hoeveel groepen deelnemers er zonder compensatie op voor- of achteruitgaan en hoeveel compensatie voor de benadeelden adequaat zou zijn.

En hoe gedragen mensen in maatpak zich nu echt? Columbia University en California State University deden in 2015 onderzoek naar de gedragseffecten van formele kleding. Gestoken in een mooi pak gaan mensen abstracter denken en alles rationeler bekijken in plaats van impulsieve beslissingen te nemen. Ze richten zich ook eerder op langetermijndoelen dan op kortetermijnwinst. Dat kunnen we in het huidige pensioendebat goed gebruiken. Grappig genoeg bleken de mannen en vrouwen die zich in een pak staken ook nog eens toegankelijker, minder arrogant en positiever ingesteld te zijn. Dus pensioenfondsbestuurders, lekker aan de slag met maatpakken en maatwerk.