U bevindt zich op: Home > Nieuws > beleggen > Negatieve rentes

Negatieve rentes

Uitgave: Pensioen Bestuur & Management (PBM) nummer 4 2019

LEEN MEIJAARD, Onafhankelijk adviseur en toezichthouder in de vermogens-, beheer- en pensioensector Rubriek: Beleggen
Geplaatst op 26-09-2019
Negatieve rentes In juni van dit jaar toen het nieuwe pensioenakkoord werd gesloten, dook de rente op tienjarige Nederlandse staatsobligaties voor het eerst onder nul. Voor het nieuwe pensioenakkoord is alom steun. Maar blijft het overeind als negatieve rentes aanhouden? Centrale bankiers hebben al door laten schemeren, mocht dat nodig zijn, de rente verder te verlagen en de ECB lijkt van zins weer obligaties te gaan kopen.

In het jongste rapport, ook van juni, heeft de Commissie Parameters nog duidelijker dan vijf jaar terug gekozen voor het rekenen op basis van de actuele lage marktrentes. De commissie Dijsselbloem moest zich baseren op de financieel economische ontwikkelingen uit het verleden en realistische inzichten over de toekomst. Het is jammer dat in het rapport niet uitgebreider is ingegaan op de mogelijkheid dat wij in Europa net als in Japan aan de vooravond staan van een lange periode van zeer lage en negatieve rentes die voor een groot deel veroorzaakt worden door het beleid van de centrale bank.

De Japanse economie heeft al veel langer met deflatie te maken. De eerste keer dat de tienjaarsrente daar onder nul dook was in 2016. Sindsdien houdt de Japanse centrale bank de officiële beleidsrente op -0,1% en stelt het zich ten doel middels het opkoopprogramma ook de rente op langjarige staatsleningen rond de nul te houden. Met het opkopen van staatsleningen beïnvloeden de Japanse centrale bankiers actief de rente over de hele curve. Voor de tienjaarsrente hanteert de Bank of Japan bijvoorbeeld een doelstelling van 0,2% (was 0,1%). Na vijf jaar opkoopbeleid heeft de bank inmiddels 45% van alle uitstaande Japanse overheidsobligaties in handen.

Ik ben net als Dijsselbloem een voorstander van waardering tegen marktrentes. Maar is de situatie in Japan het vooruitzicht voor Europa? En doet de ECB met langdurige en omvangrijke aankoopprogramma’s over de gehele rentecurve, net als in Japan, aan yieldcurve control? Dan kun je je afvragen of je in die situatie dan niet een keer af moet wijken van het principe van marktrentes. Want in hoeverre is er dan daadwerkelijk nog sprake van marktrentes?